أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

243

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

آن قوم مسلّط ساخته و چگونه آنها را از دائرهء بيت اللّه طرد و تبعيد نموديد . و باز شنيديد كه اقوام صالح و شعيب به چه قسم دواهى و بليّات دچار شدند . اگر در اتّصاف به ذمايم اخلاق اصرار كنيد دور از احتمال نيست كه يك طائفهء غالبه ظهور كند كه شما را نيز مانند آنان از حدود ميامن محدود حجاز اخراج نمايد . جواب دادند كه : آيا در ميان عرب طايفه‌اى هست كه از ما اشجع و جرىتر باشد و هرگونه اسلحه و اسباب او اكمل و اقوى گردد كه بتواند به واسطهء غائلهء حرب و قتال ما را از بسيط ارض مكة اللّه بيرون كند . فى الواقع در آن عصر طايفه‌اى نبوده است كه از قبايل جراهمه اقوى و اشجع باشد . مضاض بن عمرو كه اصلاح احوال افراد ضلالت معتد قبيلهء خود را خارج از امكان ديد ؛ و به قراين حال ، اين حال را مقدّمات يك داهيه و خسران فهميد ، يك شب دو غزالهء زرّين و ساير هداياى گرانبها را كه در خزينهء بيت اللّه محفوظ بود به بئر زمزم كه آن اوقات آب آن مقطوع شده بود القا نموده و بئر مذكور را از سنگ و خاك پر و املا كرد . بعد از آن اولاد و احفاد بنو اسماعيل را به تصوّر اينكه مظهر عذاب و خذلان نشوند استصحاب نموده و به اطراف بلاد متوجّه شد . چنان كه در وجههء مخصوص خود مشروح شد اشياء نفيسه كه مضاض بن عمرو در بئر زمزم اخفا نموده بود مؤخّرّا هنگامى كه عبد المطّلب بن هاشم بئر مزبور را حفر مىرد پيدا نموده ، و در قرعه‌هائى كه به آراى عمومى كشيده شد آهوان به اسم بيت اعظم و اشياء سائره به نام عبد المطّلب درآمد . عبد المطّلب آهوان را به دو طرف باب بيت اللّه تعليق كرده كعبة اللّه را تزيين ؛ و اشياء سائره را نيز فروخته اثمان او را به مهام كعبة اللّه صرف نموده به درجهء خلوص و عبوديّت خود افزود . پس از آنكه مضاض بن عمرو احفاد بنو اسماعيل را به ممالك اطراف حركت داد جرهميان چنان كه مىخواستند رفتار نموده و در بغى و شقاوت خودشان اظهار افراط و اصرار كردند . چون قبيلهء بنوبكر بن عبد مناة بن كنانه و قبيلهء غبشان خزاعى به ضلالت جرهميان